15 F

21. 2. Ο7.

IX, Berggasse 19.

Τίμησε συνάδελφός μου,

Είναι μια μικρή απογοήτευση για μένα που δεν μπορείς να έρθεις το Πάσχα, γιατί συνήθως είμαι απασχολημένος 8 h — 8 h με τον τρόπο που ξέρετε. Την Κυριακή όμως είμαι ελεύθερος, και γι' αυτό σας ζητώ να οργανώσετε την παρουσία σας στη Βιέννη για να μου δώσετε Κυριακή. Θα ήταν επίσης υπέροχο αν μπορούσα να σας παρουσιάσω, το απόγευμα της Τετάρτης ⁽¹⁾, από τον μικρό κύκλο των υποστηρικτών μου.

Παραδέχομαι επίσης ότι θα είστε έτοιμοι, τα λίγα βράδια που θέλετε να περάσετε στη Βιέννη, να εγκαταλείψει το θέατρο, και αυτό από την άλλη θα πάρεις μετά 8 ώρες το γεύμα με εμένα και το δικό μου, και ότι θα περάσετε το υπόλοιπο βράδυ στο χώρο μου. Θα χαρώ πολύ να λάβω ειδοποίηση για την άφιξή σας και τη συγκατάθεσή σας..

Με εκτίμηση

σας

D^r Freud.

14 J

Burgholzli Ζυρίχη, 20. II. 1907.

Τιμήθηκε ο καθηγητής!

Je peux m’absenter de Zurich au début de mars et j’aimerais bien venir alors à Vienne pour quelques jours. Comme mon intention principale est de vous rendre visite, j’aimerais si possible fixer la date de mon départ comme cela vous convient le mieux. Il m’est malheureusement impossible de venir plus tard en mars ou en avril. Je vous serais extrêmement reconnais­sant de m’avertir brièvement.

Με φιλικούς χαιρετισμούς

Νέος.

13 F [Καρτ ποστάλ]

13.Εγώ.07.

Τιμήθηκε ο συνάδελφός,

Je vous prends au mot. Vous venez donc à Vienne à Pâques ¹ et vous me faites savoir vos dates à temps, pour que je puisse m’arranger avec les malades. J’espère que nous nous exprime­rons et communiquerons sur beaucoup de choses ; et je me réjouis de la belle perspective que m’ouvre votre assentiment.

Με φιλικούς χαιρετισμούς

Freud.

1. Ο 31 Μάρτιος.

12 J

Burgholzli Ζυρίχη, 8. Εγώ. 1907.

Τιμήθηκε ο καθηγητής!

Je suis désolé de parvenir maintenant seulement à répondre à votre dernière lettre, tellement aimable et détaillée. En fait je suis quelque peu gêné, rétrospectivement, du jeu de cache- cache avec mon rêve. Dans sa première version, Bleuler, à qui j’avais montré le plan, le trouvait beaucoup trop clair. Cela a été pour moi une incitation bienvenue à cacher secondaire­ment des choses dans l’interprétation, et a ainsi joué le jeu des complexes. Pourquoi je n’ai justement pas mis l’interpré­tation tronc d’arbre — pénis, cela a ses raisons particulières, auxquelles se rattache principalement le fait que je n’étais pas en état d’écrire impersonnellement mon rêve, ce pourquoi ma femme a rédigé toute la description (!!).

Sans doute avez-vous bien raison de me conseiller davantage de « thérapeutique » avec les adversaires, mais je suis encore jeune, et de temps en temps on a ses petites manies concernant la considération et le renom scientifique. Quand on est dans une clinique universitaire, on doit faire jouer bien des égards, que l’on néglige plutôt dans la vie privée. Mais vous pouvez être tranquille, je n’abandonnerai jamais une partie essentielle de votre enseignement, pour cela je suis bien trop engagé.

Je suis à présent tout à fait décidé à venir à Vienne aux pro­chaines vacances de printemps (Απρίλιος), pour jouir enfin du bonheur longtemps souhaité d’un entretien personnel avec vous. J’ai beaucoup de choses à abréagir.

En ce qui concerne la question des « toxines », il est vrai que vous avez à nouveau touché un point faible. A l’origine je voulais omettre entièrement la matière dans ma « psycholo­gie ». Mais comme, vu la lenteur d’esprit du public, je redoutais des malentendus, j’ai fait du moins allusion à la « toxine ». Je connaissais votre opinion, à savoir que là aussi la sexualité devait avoir son mot à dire. L’idée m’est d’ailleurs tout à fait sympathique qu’il y a peut-être une sécrétion « interne » qui cause les troubles, et que ce sont peut-être les glandes sexuelles qui sont productrices des toxines. Mais je ne connais aucune preuve de cela. C’est pourquoi j’ai omis cette supposition. Il me semble d’ailleurs pour l’instant que cette dernière hypo­thèse serait plutôt à considérer pour η’épilepsie, où le complexe sexuel-religieux est largement au premier plan.

En ce qui touche votre conception de la « paranoïa », je ne peux y voir qu’une différence de nomenclature. Dans la « dementia » praecox, il faut bien se garder de penser d’emblée à un abrutissement (cela peut επίσης venir!), mais il faut penser à un délire de complexes [Komplexdelir] avec des fixations. La paranoïa est construite exactement comme une dementia praecox, sauf que la fixation se borne à un petit nombre d’asso­ciations, et que la clarté des notions est en général, avec quel­ques exceptions, conservée. Il y a cependant partout des transitions fluctuantes vers ce qu’on dénomme d. pr. (1). D. pr. est une appellation tout à fait malheureuse! Από σας ⁽²⁾ point de vue vous pourriez aussi désigner mon cas de d. pr. comme une paranoïa, comme on l’a effectivement fait auparavant.

Le cas sur lequel vous avez eu la bonté de m’écrire m’a extra- ordinairement intéressé, en tant que cas parallèle au mien. Beaucoup de déments précoces ont le sentiment de l’état d’ « abrutissement ». Le délire de grandeur et l’affectation sont des choses synonymes (la dernière est un ingrédient généralement féminin). Les deux indiquent une composante de la psyché qui n’est pas parvenue à se développer réellement dans la vie menée jusque-là, soit dans le domaine érotique, soit dans le domaine social, peut-être aussi dans les deux. La froideur sexuelle dans le mariage semble vouloir indiquer que malgré le mariage d’amour quelque chose ne convenait pas chez cet homme, que celui-là n’était pas tout à fait le bon. C’est du moins ce que nous constatons en règle géné­rale chez ceux de nos cas dont l’anamnèse comporte l’anesthésie sexuelle. Le manque d’amour pour les enfants dit la même chose. En règle générale les femmes aiment le mari dans les enfants : si le mari ne convient pas, les enfants ne conviennent pas non plus. Très souvent, les femmes hallu- cinent alors que les enfants sont tués. Assez souvent, seules les filles sont tuées, il s’agit alors d’insatisfaction sexuelle chez la mère, que le mari soit trop vieux ou qu’il ne convienne pas de quelque autre façon. « Tuer » signifie, dans la d. pr. επίσης, simplement nier ou refouler. Dans l’accès de la d. pr., tous les complexes non résolus sont abréagis, d’une façon tout à fait conforme au schéma de l’hystérie. Sauf que tout se passe beaucoup plus tumultueusement et dangereusement, et que cela laisse certains troubles irréparables dans les facul­tés mentales et des difficultés particulièrement accrues à supporter et à abréagir les affects. Plus tard se déclare un blocage plus fort et plus général des sentiments, avec un abrutissement caractéristique de l’intelligence. Le trouble affectif est cependant toujours largement au premier plan et rend le diagnostic certain, en opposition à tous les autres abrutissements intellectuels.

J’ai lu dernièrement avec satisfaction la façon dont Löwenfeld vient de se mettre décidément de votre côté, en ce qui concerne la névrose d’angoisse au moins. Cette voix-là a en Allemagne plus d’audience que la mienne. Peut-être votre triomphe commencera-t-il plus tôt que nous ne pensons.

Je vous dois encore un éclaircissement sur le terme « hystérie d’accoutumance ⁽³⁾ », C’est encore un expédient. J’ai été frappé de ce qu’il y a des hystériques qui vivent dans une lutte cons­tante avec leurs complexes, lesquels manifestent de violentes agitations, des variations d’humeur et une très vive alter­nance de symptômes. D’après ma maigre expérience, ce sont là les cas où le pronostic est bon. Ils ont en eux une composante qui s’oppose à l’asservissement par le complexe pathogène. Il y a cependant encore d’autres hystériques, qui vivent en paix avec leurs symptômes, qui se sont non seulement accoutumés au symptôme, mais qui exploitent ce dernier à des fins variées d’actes symptomatiques et de chicanes, et qui s’inscrustent en parasites dans la pitié de leur entourage. Ceux-là sont les cas à mauvais pronostic, qui se défendent aussi avec le plus grand acharnement contre l’analyse. Ce sont ces derniers que j’appelle « hystériques d’accoutumance ». Peut-être comprenez-vous, d’après cette description incomplète, ce que j’entends. Ce n’est bien sûr qu’une classification tout à fait grossière et superficielle, mais qui jusqu’à présent m’a dit quelque chose. Peut-être pouvez-vous là aussi m’ouvrir les yeux. Une infinité des hystériques incultes (notamment aussi les parasites d’hôpi­taux) sont à classer ici.

Recevez mes vœux les plus cordiaux pour la nouvelle année et mon plus chaleureux merci! Με φιλικούς χαιρετισμούς

Νέος.

2. Dans l’original : ihrem (leur) αντί για Ihrem (σας).

3. Βλέπω 6 J.

11 F

1. Εγώ. 1907.

Τίμησε συνάδελφός μου,

Παρακαλώ εγκαταλείψτε γρήγορα αυτό το σφάλμα ότι η γραφή σας στο dementia praecox δεν με ευχαριστούσε ιδιαίτερα. Το απλό γεγονός ότι έχω κάνει κριτική μπορεί να σας το αποδείξει. Επειδή, αν ήταν αλλιώς, Θα έβρισκα αρκετή διπλωματία για να σου το κρύψω. Θα ήταν πράγματι πολύ παράλογο να σας προσβάλω, ΕΣΕΙΣ, η πιο δυνατή βοήθεια που έχει συνδεθεί ποτέ μαζί μου. Βλέπω πραγματικά στο δοκίμιό σας για το δ. pr. η πιο σημαντική και πλουσιότερη συνεισφορά στο έργο μου που μου έχει φτάσει, και δεν βλέπω ανάμεσα στους μαθητές μου στη Βιέννη, που έχουν πάνω σου το πιθανώς αδιαμφισβήτητο πλεονέκτημα της προσωπικής επαφής μαζί μου, στην πραγματικότητα μόνο ένας που μπορεί να βάλει τον εαυτό του στην ίδια τάξη με εσάς για κατανόηση, και κανένας που να μπορεί να κάνει τόσα πολλά για τον σκοπό όσο εσύ, και έτοιμο να το κάνει. Διέκοψα μια επιστολή που θα έπρεπε να ήταν πιο λεπτομερής, εν μέρει για τυχαίους λόγους, εν μέρει επειδή η υπόθεση μου, επιβεβαιωθεί από εσάς, της ταυτότητας του ονειροπόλου με έκανε να σταματήσω. Σκέφτηκα μόνο ότι θα μπορούσες ακόμα να πιάσεις την ερμηνεία κορμός δέντρου = πέος χωρίς να προδώσεις τον εαυτό σου, και το’ "εναλλαγή¹ »

καριέρα (cheval . Τώρα μαθαίνω ότι έχεις

( πορεία της ζωής

παρέλειψε την πρώτη αναφορά για λόγους διπλωματικής σύνεσης. Το μόνο λάθος, ικανό δηλαδή να αφυπνίσει μια ανακριβή αναπαράσταση, μου φαινόταν ότι ήταν ο προσδιορισμός της επιθυμίας που εκπληρώθηκε στο όνειρο, που δεν μπορεί, όπως ξέρετε, εμφανίζεται μόλις ολοκληρωθεί η ανάλυση, το οποίο όμως πρέπει για λόγους αρχής να δηλώνεται διαφορετικά από ότι το γράφεις. Αν μου επιτρέψεις να προσπαθήσω να σε επηρεάσω, Θα ήθελα να σας διατάξω να μην προβάλλετε αντίσταση, που συναντάς όπως και εγώ, ιδιαίτερη σημασία και μια τέτοια επίδραση στις δημοσιεύσεις σας. Οι μεγάλοι κύριοι της ψυχιατρικής έχουν πολύ μικρή σημασία; το μέλλον ανήκει σε εμάς και τα σχέδιά μας, και οι νέοι – πιθανότατα παντού – τάσσονται σθεναρά μαζί μας. Το παρατηρώ στη Βιέννη, όπου οι συνάδελφοι, όπως ξέρετε, τηρώ συστηματικά μια νεκρή σιωπή για λογαριασμό μου και όπου από καιρό σε καιρό κάποιος μαθητευόμενος με εξοντώνει; και όπου εγώ παρόλα αυτά 40 ακροατές που συγκεντρώθηκαν από όλες τις σχολές (2). Αφού ο Bleuler και εσύ, και ως ένα βαθμό και ο Löwenfeld ⁽³⁾, άνοιξε ένα συγκεκριμένο κοινό για μένα στη λογοτεχνία, το κίνημα υπέρ της καινοτομίας μας δεν μπορεί πλέον να σταματήσει, παρ' όλη την απροθυμία των αρχών, προορισμένος να χαθεί. Θεωρώ λοιπόν πολύ σκόπιμο να μοιραζόμαστε τις λειτουργίες ανάλογα με τον χαρακτήρα μας και την προσωπική μας κατάσταση, ότι προσπαθείς να μεσολαβήσεις με το αφεντικό σου, ενώ συνεχίζω να παίζω τον επίμονο και αυτόν που έχει πάντα δίκιο, και να υποθέσω από τους συγχρόνους μου ότι καταπίνουν το δυσάρεστο κομμάτι αδιάλυτο. Αλλά παρακαλώ, μην εγκαταλείπετε τίποτα ουσιαστικό από εκπαιδευτική σκέψη και ευγένεια, και μην απομακρύνεσαι πολύ από εμένα, όταν στην πραγματικότητα είσαι τόσο κοντά μου, ή θα δούμε ακόμα ότι θα μας βάλει ο ένας εναντίον του άλλου. Πιστεύω στην πραγματικότητα παρά τα πάντα κρυφά, στις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης, ότι το μεγαλύτερο * η ειλικρίνεια είναι η καλύτερη διπλωματία. Έχω την τάση να μην αντιμετωπίζω τους συναδέλφους που βρίσκονται στην αντίσταση διαφορετικά από τους ασθενείς που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση..

Από 1′ «αδιάκριση» που πρέπει να σώσει ένα ολόκληρο κομμάτι του έργου του ονείρου, θα υπήρχαν πολλά να πούμε, πάρα πολύ για να γράψω. Ίσως ωστόσο ο δρόμος σας να σας οδηγήσει στη Βιέννη νωρίτερα παρά στην Αμερική ⁽⁴⁾ (c’est plus près). Je me réjouirais énormément de pouvoir consacrer quelques heures à traiter de ces choses avec vous.

De beaucoup de choses contenues dans votre livre je n’ai rien écrit, parce que je suis entièrement d’accord avec elles; c’est-à-dire : je ne puis rien faire qu’accepter sans objection ces lumières. (Au sujet de mon cas ⁽⁵⁾, je pense néanmoins qu’il mérite le nom de paranoïa véritable.) Mais j’ai eu beaucoup de choses nouvelles à apprendre. Le problème du « choix de la névrose », dont vous dites très justement qu’il n’est pas du tout éclairci par mes découvertes, m’a vivement occupé pendant tout ce temps. Έκανα απόλυτο λάθος στην πρώτη μου προσπάθεια εξήγησης., γι' αυτό συγκρατούμαι. είμαι, είναι αλήθεια, σε ένα συγκεκριμένο μονοπάτι, αλλά όχι ακόμα στον στόχο. Σχετικά με την τάση σας να καταφύγετε σε τοξίνες εδώ ήδη ⁽⁶⁾, Θα ήθελα να παρατηρήσω ότι παρακάμπτετε ένα στοιχείο στο οποίο φυσικά αποδίδω πολύ μεγαλύτερη αξία από ό, τι κάνετε αυτή τη στιγμή; Ξέρεις, ο + + + ⁽⁷⁾σεξουαλικότητα. Το απορρίπτεις με την ερώτηση : Εγώ ο ίδιος δεν τα κατάφερα μέχρι το τέλος μαζί της; τι είναι περίεργο λοιπόν που ούτε εμείς γνωρίζουμε τίποτα γι' αυτό;? Κανείς δεν με έχει κερδίσει ατιμώρητα (8) κουδουνίζει στα αυτιά μου, από την εποχή του γυμνασίου.

Οι Αρχαίοι γνώριζαν τι είναι συνήθως ο αδυσώπητος θεός Έρωτας.

A présent mes salutations cordiales pour la nouvelle année. Continuons à travailler ensemble et ne laissons pas de malen­tendu se former entre nous.

Με φιλικούς χαιρετισμούς

D^r Freud.

La petite observation était déjà prête pour vous avant votre lettre.

2. Freud faisait tous les jeudis et samedis des cours à l’université de Vienne, Βλ.. Jones, Εγώ, p. 375.

3. Leopold Löwenfeld {1857-1923), ψυχίατρος στο Μόναχο, είχε δημοσιεύσει στο 1901 Η γραφή του Φρόυντ Σχετικά με το όνειρο (Στο όνειρο) συλλογή Οριακές ερωτήσεις των νεύρων- και ψυχική ζωή, που ήταν με τον Χ. Kurella ο συντάκτης. Συμπεριέλαβε επίσης συνεισφορές από τον Φρόιντ σε δύο δικά του βιβλία : «Η φροϋδική ψυχαναλυτική μέθοδος» [Η ψυχαναλυτική μέθοδος του Φρόιντ] (ed. φράγκο. σε Περί ψυχαναλυτικής τεχνικής, p. 1 τ.μ.) σε Οι ψυχολογικοί καταναγκασμοί [Εμμονικά ψυχικά φαινόμενα], Βισμπάντεν, 1904, et «Οι απόψεις μου για το ρόλο της σεξουαλικότητας στην αιτιολογία των νευρώσεων» [Οι απόψεις μου για το ρόλο της σεξουαλικότητας στην αιτιολογία των νευρώσεων] G.W., Σε, στην 4^και έκδοση του Σεξουαλική ζωή και νευρικές διαταραχές [Σεξουαλική ζωή και νευρικές καταστάσεις], Βισμπάντεν, 1906.

4. Η επιθυμία του ονειροπόλου (επομένως από τον Γιουνγκ) να επισκεφθείτε την Αμερική παίζει, ρόλο στην ανάλυση του ονείρου που αναφέρθηκε παραπάνω. Βλ.. G.W., 3, § 124.

5. Freud, «Περαιτέρω παρατηρήσεις για τις αμυντικές νευροψυχώσεις» [«Άλλες παρατηρήσεις για τις αμυντικές νευροψυχώσεις»], 1896, παράγραφος III : «ανάλυση μιας περίπτωσης χρόνιας παράνοιας», G.W., Εγώ, p. 392 μικρό., Ο Jung σχολιάζει την υπόθεση στο Dementia praecox, G.W., 3, § 62 τετραγωνικά.

6. Βλέπω Αυτόθι., § 75, ως 85 J, n. 4.

7. Θυμάται τους τρεις σταυρούς ζωγραφισμένους με κιμωλία μέσα στις πόρτες των αγροτικών σπιτιών, να διώχνει το κακό.

8. «Κανείς δεν με προκαλεί ατιμώρητα. » Φαίνεται ότι αυτό δεν είναι αρχαίο σύνθημα, αλλά το σύνθημα του Σκωτικού Τάγματος του Γαϊδουράγκαθου, ή διαταγή του Αγίου Ανδρέα. Βλ.. Ch. N. Έλβιν, Ένα Εγχειρίδιο Mottoes, 1860, ανατύπωση Λονδίνο, 1963.

* Και allemand : μεγαλύτερη; ανάγνωση που υιοθετήθηκε από την έκδοση πρίγκιπες ; δίνει η γερμανική έκδοση πιο τραχύ : η πιο σκληρή ειλικρίνεια. (N.d.T.)

Freud-Jung 1907

9 ^J

Burgholzli Ζυρίχη, 29. XII. 1906.

Τιμήθηκε ο καθηγητής!

Λυπάμαι ειλικρινά που πρέπει να μιλήσω μαζί σου, εγώ ακριβώς, τόσος πόνος. Καταλαβαίνω απόλυτα ότι θα μπορούσατε να μείνετε λιγότερο ικανοποιημένοι με το βιβλίο μου ⁽¹⁾, γιατί αντιμετωπίζω την έρευνά σας με πολύ λίγη προσοχή. Το γνωρίζω πλήρως αυτό. Η υπέρτατη αρχή μου τη στιγμή που γράφω ήταν : σεβασμό προς το γερμανικό επιστημονικό κοινό. Αν δεν κάνουμε τον κόπο να τα παρουσιάσουμε όλα σε αυτό το επτακέφαλο τέρας ορεκτικά σε μια πιατέλα, δεν το δέχεται, αυτό που έχουμε ήδη δει σε αμέτρητες περιπτώσεις. Γι' αυτό είναι απολύτως προς το συμφέρον της αιτίας να φροντίζει όλα τα στοιχεία που είναι πιθανό να ανοίξουν την όρεξη.. Προς το παρόν, Δυστυχώς, απαιτείται κάποια επιφύλαξη και μια φαινομενική αυτόνομη κρίση όσον αφορά την έρευνά σας.. Αυτό καθόρισε τον γενικό χαρακτήρα της γραφής μου. Οι πιο συγκεκριμένες διορθώσεις των απόψεών σας προέρχονται από το γεγονός ότι ορισμένα σημεία φαίνονται διαφορετικά σε εμένα από ότι σε εσάς.. Αυτό μάλλον προέρχεται από : Εγώ. Γιατί ο εξοπλισμός μου είναι τελείως διαφορετικός από τον δικό σου. Εργάζομαι σε τρομερά δύσκολες συνθήκες ανάμεσα σε γενικά αμόρφωτους ψυχικά ασθενείς., και επιπλέον στην εξαιρετικά ανθεκτική ύλη της άνοιας praecox. II. Η εκπαίδευσή μου, Το περιβάλλον μου και οι επιστημονικές μου εγκαταστάσεις είναι σε κάθε περίπτωση εξαιρετικά διαφορετικά από τα δικά σας, III. Η εμπειρία μου είναι ωχριά σε σύγκριση με τη δική σας., IV. Όσο για την ποσότητα και την ποιότητα του ψυχαναλυτικού δώρου, πρέπει αναμφίβολα να υπάρχει και μια σημαντική διαφορά υπέρ σας. Και ο V. έλλειψη προσωπικής επαφής μαζί σας, Αυτό το λυπηρό κενό στην εκπαίδευσή μου είναι μια περίσταση που πρέπει να παίξει σημαντικό ρόλο. Για αυτούς τους λόγους, Θεωρώ ότι οι απόψεις του βιβλίου μου είναι απολύτως προσωρινές και μάλιστα απλώς εισαγωγικές. Είμαι λοιπόν εξαιρετικά ευγνώμων για κάθε κριτική, ακόμα κι αν δεν είναι πολύ γλυκό να το ακούς, γιατί αυτό που λείπει εδώ είναι η αντιπολίτευση, Με αυτό εννοώ φυσικά εξουσιοδοτημένη ανακοπή. Λυπάμαι βαθιά που η ενδιαφέρουσα επιστολή σας διακόπηκε τόσο γρήγορα..

Σωστά βρήκατε τα αδύνατα σημεία της ανάλυσης των ονείρων μου ⁽²⁾. Δεν ξέρω πολλά περισσότερα από όσα έχω πει για το υλικό και τις σκέψεις του ονείρου. Γνωρίζω τέλεια τον ονειροπόλο : είμαι ο εαυτός μου. L’ «Αποτυχία πλούσιου γάμου ⁽³⁾ » αγγίζει κάτι ουσιαστικό, που αναμφίβολα περιέχεται στο όνειρο, απλά με λίγο διαφορετικό τρόπο από ό,τι νομίζεις. Ma femme ⁽⁴⁾ είναι πλούσιος. Στην αρχή αρνήθηκα, για διάφορους λόγους, όταν έκανα το αίτημά μου; αργότερα είχα τη συγκατάθεσή του και παντρεύτηκα. Είμαι ευχαριστημένος με τη γυναίκα μου από κάθε άποψη (όχι μόνο από αισιοδοξία), που φυσικά δεν εμποδίζει τέτοια όνειρα. Επομένως, δεν υπήρξε σεξουαλική αποτυχία, αλλά κοινωνική αποτυχία. Η εξήγηση της οθόνης, «σεξουαλική μετριοπάθεια», είναι απλά, όπως είπα, ένα ταξίδι σε κοντινή απόσταση, στο βάθος κρύβεται μια παράνομη σεξουαλική επιθυμία, ποιος καλύτερα να μη δει το φως της δημοσιότητας. Ένας από τους καθοριστικούς παράγοντες του μικρού καβαλάρη, που πρώτα ξυπνά στην ανάλυση την παράσταση του αφεντικού μου, είναι η επιθυμία ενός αγοριού (γιατί έχουμε δύο κόρες ⁽⁵⁾). Το αφεντικό μου είναι αποφασισμένο γιατί έχει δύο αγόρια ⁽⁶⁾. Δεν έχω καταφέρει να ανακαλύψω πουθενά βρεφική ρίζα. Έχω επίσης την αίσθηση ότι το «πακέτο» δεν έχει διευκρινιστεί επαρκώς. Αλλά δεν ξέρω την ερμηνεία. Έτσι, bien que le rêve soit incomplètement analysé, j’ai quand même cru pouvoir l’utiliser pour illustrer les symbolismes du rêve. Il est vrai que l’analyse et l’utilisation de ses propres rêves est toujours une chose délicate, car on succombe toujours à nouveau aux inhi­bitions qui émanent du rêve, quand même l’on pense être le plus objectif possible.

En ce qui concerne la notion d’« indistinct (7) » *, je comprends bien qu’elle doive vous apparaître peu sympathique de votre point de vue. C’est une notion qui ne préjuge pas de trop de choses, et qui ne m’apparaît pas non plus comme le dernier mot. Ses avantages sont pourtant que : Εγώ. selon la psychologie de Wundt ⁽⁸⁾, elle médiatise, et II. ότι είναι μια εικονογραφική σύγκριση, που επιτρέπει στην κοινή λογική να κατανοήσει επίσης τις συνέπειες που συνάγονται από την έννοια. Κατά τη γνώμη μου απλά φωτίζει η’ ικανότητα κίνησης [Μετατοπισιμότητα] της έκφρασης χωρίς να λέγεται από πού ή ως πού. Θα μπορούσαμε, τέλος, να πούμε επίσης εκπροσώπηση "φτωχή σε συνειρμούς" αντί για "ασαφής". Ωστόσο, προτιμώ το "αδιάκριτο". Δεν ξέρω αν υπάρχει κάποιο λάθος κατ' αρχήν πίσω από αυτό.. Προς το παρόν είσαι ο μόνος που μπορείς να αποφασίσεις. Αλλά παρακαλώ, μη νομίζετε ότι τείνω πάση θυσία να διαφοροποιούμαι από εσάς έχοντας όσο το δυνατόν διαφορετικές απόψεις. Λέω τα πράγματα όπως τα καταλαβαίνω και όπως τα πιστεύω ότι έχουν δίκιο. Μια διαφοροποίηση θα ερχόταν πολύ αργά, γιατί οι μεγάλοι κύριοι της ψυχιατρικής με έχουν ήδη εγκαταλείψει. Απλώς πρέπει να διαβάσουν σε μια έκθεση ότι υπερασπίστηκα την άποψή σας. Η διάσκεψη του Aschaffenburg έχει προκαλέσει πολύ την ατμόσφαιρα εναντίον σας. Αντιμέτωποι με αυτές τις σημαντικές δυσκολίες, μάλλον δεν έχει μείνει τίποτα άλλο από το διαθλασμένη δόση ⁽⁹⁾ και μια άλλη μορφή του φαρμάκου.

Είστε πλήρως αφοσιωμένοι

Νέος.

2. Über die Psychologie der Dementia precox G.W., 3, § 123-133. Το όνειρο βρίσκεται στην § 123 : «Είδα πώς τα άλογα ανυψώνονταν με μεγάλα σχοινιά σε απροσδιόριστο ύψος. Ένας από αυτούς, ένα δυνατό καφέ άλογο, που το έδεναν σε λουριά και το κουβαλούσαν προς τα πάνω σαν πακέτο, τράβηξε ιδιαίτερα την προσοχή μου, όταν ξαφνικά έσπασε το σχοινί και το άλογο πετάχτηκε στο δρόμο. Πρέπει να πέθανε. Ωστόσο, πήδηξε όρθιος και κάλπασε μακριά.. Παρατήρησα ότι το άλογο έσερνε έναν βαρύ κορμό δέντρου πίσω του και εξεπλάγην που ωστόσο κινούνταν τόσο γρήγορα.. Προφανώς είχε πιάσει το κομμάτι στα δόντια του και μπορούσε εύκολα να προκαλέσει ατύχημα. Μετά ήρθε ένας καβαλάρης σε ένα αλογάκι, που περπατούσε αργά μπροστά στο δραπέτη άλογο, ο οποίος στη συνέχεια μείωσε κάπως τον ρυθμό του. Ωστόσο, εξακολουθούσα να φοβόμουν ότι το άλογο θα πηδούσε πάνω από τον αναβάτη, όταν έφτασε μια άμαξα, που άρχισε να περπατάει μπροστά στον καβαλάρη, μετριάζοντας έτσι περαιτέρω τον ρυθμό του ενθουσιασμένου αλόγου. τότε σκέφτηκα : τώρα όλα είναι καλά, ο κίνδυνος πέρασε. »

3. Μάλλον ένα απόσπασμα από το χαμένο γράμμα του Φρόιντ

4. Έμμα Γιανγκ, το γένος Rauschenbach (1882-1955).

5. Αγάθε («Αγκαθλή»), γεννήθηκε το 1904, ένα Gret («Γρέθλι»), γεννήθηκε το 1906.

6. Manfred Bleuler, γεννήθηκε το 1903, καταξιωμένος ψυχίατρος, όπως ο πατέρας του, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης και διευθυντής του ασύλου Burghölzli, από 1942 να 1969. Βλ.. επίσης 188 F, n. 2. Richard Bleuler (1905-1973), που σπούδασε γεωπόνος στο Ελβετικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Ζυρίχης και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο Μαρόκο ως αγρότης και γεωπόνος.

7. Βλ.. Νέος, G.W., 3, § 133-135.

8. Wilhelm Wundt (1832-1920), καθηγητής ψυχολογίας και φυσιολογίας στη Λειψία; Το διάσημο έργο του στην πειραματική ψυχολογία προμηνύει τα πειράματα συσχέτισης του Jung.

9. “Σε διηρημένες και επαναλαμβανόμενες δόσεις”.

I F

30. XII. 06.

Τιμήθηκε ο συνάδελφός ⁽¹⁾, Ίσως μπορείτε να μάθετε κάτι χρήσιμο από την παρακάτω παρατήρηση, παρά τη συντομία του : Με κάλεσαν ως ιατρικό σύμβουλο σε μια γυναίκα από 26 ετών, που απέχει έξι εβδομάδες από το πρώτο της παιδί, και της οποίας η κατάσταση αναπτύχθηκε περίπου από τα μέσα της εγκυμοσύνης. Ο θεράπων ιατρός, που δεν γνωρίζει πολύ τις απόψεις μας, αναφέρει ότι η γυναίκα κατηγορεί ότι έκανε τον εαυτό της «ηλίθιο» ως αιτία για σοβαρή κατάθλιψη (2) από τη συνήθεια που αποκτήθηκε στην παιδική ηλικία να κρατάω τα ούρα για μεγάλο χρονικό διάστημα, έως ότου η έκκριση μπορεί να του δώσει σεξουαλικές αισθήσεις. Λέει ότι συνέχισε αυτό για λίγο στο γάμο, αλλά στη συνέχεια το εγκατέλειψε (όταν πιθανότατα ξεκίνησε η ασθένεια). Έκανε έναν ερωτικό γάμο μετά από μακροχρόνιους αγώνες στην οικογένειά της και ραντεβού για έξι χρόνια, αγαπάει πολύ τον άντρα της (είναι ηθοποιός), αλλά παρέμεινε εντελώς αδιάφορη στο εμπόριο του σεξ. Η ασθενής προσθέτει εδώ ότι ποτέ δεν σκέφτηκε ότι μπορεί να ήταν ο σύζυγός της που ήταν η αιτία της δυσαρέσκειάς της., και ξέρει πολύ καλά ότι μόνο αυτή φταίει. Η ξαφνική αλλαγή στη διάθεση πιθανότατα συνδέθηκε με τις προσδοκίες που συνδέονται με τον επερχόμενο τοκετό.. Πάντα ισχυριζόταν ότι δεν θα μπορούσε να γεννήσει κανονικά παιδί., και όταν η λαβίδα ήταν απαραίτητη, θριάμβευσε, έχοντας κρατήσει τον λόγο. Του παιδιού, δηλώνει πολύ σοβαρά ότι είναι απελπιστικά «ηλίθιος». Αρκετές φορές έκανε απόπειρα αυτοκτονίας., όχι εντελώς χωρίς να είμαι σίγουρος, και έγραψε στον άντρα της αποχαιρετιστήρια γράμματα βαθιάς θλίψης. Έφυγε ακόμη και μια φορά, αλλά απλώς πήγε σε μια από τις αδερφές της, όπου έπαιζε πιάνο. Μερικές φορές χτυπούσε το παιδί. Ρωτήθηκε αν τον αγαπάει, απαντά αυτή : ναί, αλλά δεν είναι το σωστό.

Οι καταστάσεις ενθουσιασμού με παραληρηματικό χαρακτήρα δεν απουσιάζουν εντελώς. Μας εντυπωσιάζουν οι δηλώσεις που κάνουν την ασθένειά του την αιτία μιας αυταπάτης μεγαλείου : ένα κράτος σαν το δικό του δεν έχει ξαναδεί, οι γιατροί δεν μπορούν να τη βοηθήσουν και θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να την καταλάβουν. Μαλώνει με μεγάλη διείσδυση, είναι εντελώς αδιαπέραστο στην πειθώ, διαβεβαιώνει ότι θυμάται πολύ άσχημα τη ζωή της αλλά και τα πράγματα για τα οποία κατηγορεί τον εαυτό της. Αυτό είναι ακριβώς το’ «Ηλιθιότητα» στον εγκέφαλό του, δεν μπορεί να σκεφτεί τίποτα καθαρά, μην σκέφτεσαι τίποτα, μόνο η ασθένειά της της είναι ιδιαίτερα ξεκάθαρη. Αν και γενικά κάνει μια μάλλον θλιβερή εντύπωση, υπάρχει αναμφίβολα μια αφύσικη στοργή στις ομιλίες και τις χειρονομίες του. Ο θεράπων γιατρός λέει ότι του φαίνεται σαν ηθοποιός (κινήσεις των ματιών όπως στην πραγματικότητα έχω δει μόνο στην παράνοια).

Προηγουμένως θα λέγαμε αυτή την αυνανιστική τρέλα, όνομα που πρέπει να απορριφθεί πλήρως. Δεν νομίζετε ότι είναι άνοια praecox;? Η αποκάλυψη της αιτιολογίας, τόσο προσεκτικά κρατημένος για τον εαυτό του στην υστερία, Δεν σας φαίνεται ενδιαφέρον σε αυτή την περίπτωση;?

Δεν μπορούσαμε να βγάλουμε περισσότερα από αυτό. Αυτή είναι μια αρχική περίπτωση, Μάλλον θα τον ξαναδώ σε αρκετές εβδομάδες.. Συγχωρέστε την βαρβαρότητα.

Αφιερωμένο συνάδελφός σας,

D^r Freud.

2. Και allemand : ηλίθιος (N.d.T.).

8 F

6. XII. 06.

IX, Berggasse 19.

Τιμήθηκε ο συνάδελφός.

Vous tirerez certainement vos conclusions de cette « accélé­ration du temps de réaction ⁽¹⁾ » et devinerez que je me suis réjoui de votre dernière lettre sans restriction ni hypothèse auxiliaire. Je pensais bien que vous laissiez vos véritables opinions se modifier en vue d’un effet pédagogique, et je suis très content d’en faire la connaissance libres d’une telle déformation.

J’ai affaire, comme vous le savez bien, à tous les démons qu’on peut lâcher contre le « novateur »; l’un d’eux, non le plus docile, est la contrainte d’apparaître à mes propres partisans comme un morose * ou un fanatique, incorrigible et voulant perpé­tuellement avoir raison, ce que je ne suis vraiment pas du tout. Il est compréhensible que, laissé si longtemps seul avec mes opinions, j’aie été amené à accroître ma confiance en mes propres décisions. Une occupation de quinze années, toujours approfondie et parvenue depuis des années déjà à une exclu­sivité monotone, me donne en outre une sorte de résistance contre les invitations à accepter des choses divergentes. (Je fais actuellement dix heures de psychothérapie par jour.) Mais je suis constamment resté convaincu de ma faillibilité, et j’ai retourné la matière un nombre indéterminé de fois, pour ne pas me figer dans une opinion. Vous-même avez une fois relevé cette souplesse de mes opinions comme le signe d’un processus de développement ⁽²⁾.

Je peux souscrire sans restriction à vos remarques sur la thérapeutique ⁽³⁾. J’ai fait les mêmes expériences et j’ai redouté pour les mêmes raisons d’en dire publiquement plus que : « cette méthode nous mène plus loin que n’importe quelle autre ». Je ne veux même pas prétendre que toute hystérie soit guéris­sable ainsi, encore moins tout ce que l’on appelle de ce nom.

Comme je n’attachais aucune importance à la fréquence des guérisons, j’ai souvent pris en traitement aussi des cas qui frôlaient le psychotique, ou des formes de délire (délire d’obser­vation [Beachtungswahn], angoisse de rougir etc.), et j’ai au moins appris par là que les mêmes mécanismes s’étendent bien plus loin que jusqu’aux frontières de l’hystérie et de la névrose obsessionnelle. On ne peut pas donner d’explications à des gens mal intentionnés; aussi ai-je gardé pour moi bien des choses qu’il faudrait dire, sur les limites de la thérapeutique et sur son mécanisme, ou alors je les ai présentées de telle façon que seul l’initié les reconnaît. Il ne vous aura pas échappé que nos guérisons se produisent grâce à la fixation d’une libido régnant dans l’inconscient (μεταφορά), que l’on rencontre le plus sûrement dans l’hystérie. C’est elle qui fournit la force pulsionnelle nécessaire à la saisie et à la traduction de l’incons­cient; là où elle se refuse, le patient ne prend pas cette peine et n’écoute pas quand nous lui proposons la traduction que nous avons trouvée. C’est en fait une guérison par l’amour. Il y a donc aussi dans le transfert la preuve la plus forte, la seule inattaquable, que les névroses dépendent de la vie amoureuse.

Il m’est extraordinairement sympathique que vous me pro­mettiez de m’accorder votre foi pour le moment, alors que votre expérience ne vous permet pas encore de décision, seule­ment, φυσικά, jusqu’à ce qu’elle vous en permette une. J’estime — faisant la critique de moi-même que je crois la plus sévère — que je mérite ce crédit. Mais je ne l’exige que de très peu de gens.

J’espère apprendre beaucoup de choses dans cet écrit de vous, annoncé depuis longtemps, sur la dementia praecox. Je n’ai pas encore de position sûre quant à sa distinction d’avec la paranoïa, ni quant à toutes les dénominations récentes dans ce domaine, et je confesse une certaine incrédulité à l’égard de la communication de Bleuler ⁴ selon laquelle les mécanismes de refoulement sont démontrables dans la dementia mais pas dans la paranoïa. Mon expérience, σίγουρα, est plus mince dans ce domaine. J’essaierai donc, ήταν, de vous croire.

Το θερμά σας αφοσιωμένο

D^r Freud.

2. Νέος, « Psychoanalyse und Assoziationsexperiment », G.W., 2, § 660.

3. Ce paragraphe et le suivant sont cités par Jones, πτήση. II, avec deux erreurs de lecture.

4. Bleuler, « Freudische Mechanismen in der Symptomatologie von Psychosen» [Mécanismes freudiens dans la symptomatologie des psychoses], Ψυχιατρικό-νευρολογικό εβδομαδιαίο, πτήση. VIII, 1906-1907; voir le compte rendu de Jung dans les « Comptes rendus des travaux psycholo­giques d’auteurs suisses » du Επετηρίδα, II, 1, 1910. [Les comptes rendus de la plume de Jung se trouvent dans Ανν., 18.]

* Και allemand : Griesgram. (N.d.T.)

7 J

Burgholzli Ζυρίχη, 4. XII. 1906

Τιμήθηκε ο καθηγητής!

Je dois avant tout vous exprimer ma sincère reconnaissance de ce que vous ne m’en avez pas voulu de divers passages de mon « apologie ⁽¹⁾ ». Si je me suis permis de faire certaines restric­tions, ce n’était aucunement pour critiquer votre doctrine, mais par politique, comme vous aurez certainement remarqué. Comme vous le dites justement, je laisse aux adver­saires la liberté de répliquer, dans l’intention consciente de ne pas rendre la révocation par trop difficile. Ce sera bien assez difficile comme cela. Si on attaquait l’adversaire comme il le mérite vraiment, il ne s’ensuivrait qu’une discorde grosse de malheurs, qui n’aurait ότι des conséquences désavantageuses. Déjà telle qu’elle est, on trouve ma critique trop acerbe. Si je me contente de la moindre partie de ce qu’on peut défendre, c’est simplement parce que je ne peux défendre qu’autant de choses que j’en ai moi-même appris dans l’expérience, et cela, comparé à votre expérience, est naturellement très peu. Je suis seulement sur le point de comprendre nombre de vos assertions et certaines me sont encore inaccessibles, par quoi je ne veux pas dire, comprenez-moi bien, que vous avez tort. J’ai appris peu à peu à être prudent dans l’incroyance aussi.

J’ai suffisamment vu que l’opposition a sa racine dans les affects, et je sais aussi qu’aucune raison ne remédie à cela.

Si je sous-estime en apparence les succès thérapeutiques de la psychanalyse ⁽²⁾, c’est seulement par égard diplomatique; je me fais les réflexions suivantes :

1. Le gros des hystériques incultes est inapte à la psycha­nalyse. J’ai fait ici en partie de mauvaises expériences. Dans ces cas l’hypnose donne occasionnellement de meilleurs résultats.

2. Plus la psychanalyse se fera connaître, plus de médecins impropres s’y adonneront et feront bien entendu beaucoup de mauvaises expériences. On mettra alors cela à votre compte et au compte de votre science.

3. Le concept d’hystérie est pratiquement encore tout à fait inéclairci. On trouve encore sous le diagnostic d’ « hysté­rie » d’innombrables cas de légère hébéphrénie, et chez ceux-là le résultat va du douteux au mauvais, ce que je sais par ma propre expérience. (Dans certaines exceptions il est vrai que le résultat était passagèrement bon.) On voit dans une publi­cation récente de la clinique de Heidelberg ⁽³⁾ combien il règne peu de clarté dans ce domaine : un cas indubitable de catatonie y a été déclaré comme étant une υστερία.

Pour ces raisons j’ai considéré comme plus prudent de ne pas m’appuyer trop sur le succès thérapeutique, sinon on aura vite rassemblé un matériel apte à y montrer que le résultat théra­peutique est très mauvais, ce qui ferait du mal à la théorie également.

Personnellement je suis plein d’enthousiasme pour votre thérapeutique et je sais fort bien en apprécier les excellents services. Γενικά μιλώντας, votre enseignement signifie pour nous, maintenant déjà, un énorme accroissement de nos connaissances et l’expression d’une nouvelle ère de perspectives infinies.

Με φιλικούς χαιρετισμούς

Νέος.

2. Ψυχανάλυση, forme du mot en usage dans le groupe de Zurich

3. N’a pas été identifiée.